Αν έχεις περπατήσει έστω και μία φορά στο Λονδίνο, είναι σχεδόν βέβαιο ότι έχεις βρεθεί εκεί. Ανάμεσα σε βιτρίνες, πολυκαταστήματα, κόκκινα double-deckers, ταξί, χιλιάδες πεζούς και εκείνη τη χαρακτηριστική βρετανική βιασύνη, η Oxford Street αποτελεί εδώ και δεκαετίες έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους εμπορικούς δρόμους της Ευρώπης.
Τώρα, όμως, ετοιμάζεται να αλλάξει εικόνα με τρόπο που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα έμοιαζε δύσκολο να πραγματοποιηθεί: Ένα μεγάλο τμήμα της θα γίνει μόνιμα traffic-free, με τα οχήματα να απομακρύνονται και τον χώρο να παραδίδεται στους πεζούς.
Πότε ξεκινά η πεζοδρόμηση;
Η αλλαγή βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Οι προπαρασκευαστικές εργασίες άρχισαν τον Σεπτέμβριο και, σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση της Oxford Street Development Corporation, το πρώτο τμήμα της Oxford Street βρίσκεται σε τροχιά να γίνει traffic-free μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου 2026, εγκαίρως για την ιδιαίτερα πολυσύχναστη χριστουγεννιάτικη περίοδο.
Δεν μιλάμε, επομένως, για ένα σχέδιο που «κάποτε θα γίνει». Μέσα στις επόμενες εβδομάδες οι επισκέπτες του Λονδίνου θα αρχίσουν να βλέπουν την αλλαγή μπροστά τους.
Από πού μέχρι πού;
Η πρώτη φάση αφορά περίπου 900 μέτρα της Oxford Street, από την Orchard Street, κοντά στο Selfridges, μέχρι την Great Portland Street. Στο συγκεκριμένο τμήμα περιλαμβάνεται και το περίφημο Oxford Circus, εκεί όπου συναντώνται Oxford Street και Regent Street.
Και εδώ βρίσκεται μια σημαντική λεπτομέρεια: δεν πρόκειται απλώς για απαγόρευση των Ι.Χ. Η νέα ζώνη θα είναι κλειστή για λεωφορεία, ταξί, private hire vehicles, ποδήλατα, scooters και pedicabs. Εξαιρέσεις θα υπάρχουν για οχήματα έκτακτης ανάγκης, ενώ οχήματα εξυπηρέτησης των καταστημάτων θα μπορούν να εισέρχονται σε συγκεκριμένες ώρες, μεταξύ 00:00 και 07:00.
Με άλλα λόγια, η εικόνα της Oxford Street όπως την ξέρουμε – με λεωφορεία να διασχίζουν ασταμάτητα τον δρόμο – πρόκειται να αλλάξει αισθητά.
Γιατί αποφασίστηκε;
Ο βασικός στόχος δεν είναι απλώς να φύγουν τα αυτοκίνητα. Το σχέδιο εντάσσεται σε μια πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια αναγέννησης ολόκληρου του West End.
Οι αρχές του Λονδίνου υποστηρίζουν ότι τα σημερινά πεζοδρόμια της Oxford Street είναι υπερβολικά φορτωμένα και ότι η κυκλοφορία περιορίζει σημαντικά την ποιότητα του δημόσιου χώρου. Η πεζοδρόμηση προορίζεται να δημιουργήσει έναν πιο άνετο, ασφαλή και προσβάσιμο χώρο για περπάτημα, shopping, φαγητό και παραμονή.
Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον: η νέα Oxford Street δεν σχεδιάζεται απλώς ως ένας δρόμος χωρίς αυτοκίνητα. Το όραμα περιλαμβάνει δέντρα και φύτευση, καθιστικά, χώρους ξεκούρασης, καλύτερο φωτισμό και περισσότερο χώρο για δημόσιες εκδηλώσεις, από πολιτιστικές και αθλητικές διοργανώσεις μέχρι fashion events.
Η ιδέα είναι να μετατραπεί ένας από τους πιο πολυσύχναστους εμπορικούς δρόμους της Ευρώπης σε έναν πραγματικό δημόσιο χώρο.
Και τα λεωφορεία;
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή για όσους γνωρίζουν το Λονδίνο.
Τα λεωφορεία που σήμερα χρησιμοποιούν την Oxford Street θα μετακινηθούν σε γειτονικούς δρόμους. Η TfL έχει σχεδιάσει νέες διαδρομές, με σημαντικό μέρος της κυκλοφορίας να κατευθύνεται προς δρόμους όπως η Wigmore Street, ενώ θα γίνουν αλλαγές και σε άλλα σημεία του γύρω οδικού δικτύου.
Η TfL έχει ήδη μοντελοποιήσει τις πιθανές επιπτώσεις στην κυκλοφορία και υποστηρίζει ότι οι περισσότερες τοπικές λεωφορειακές διαδρομές αναμένεται να έχουν παρόμοιους χρόνους διαδρομής, με συνολική μεταβολή περίπου ενός λεπτού ή λιγότερο στις ώρες αιχμής.
Αυτό, βέβαια, είναι πρόβλεψη και όχι ακόμη αποδεδειγμένο αποτέλεσμα.
Ήδη κάτοικοι του γειτονικού Marylebone έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι η κυκλοφορία που απομακρύνεται από την Oxford Street μπορεί απλώς να μεταφερθεί μερικές εκατοντάδες μέτρα βορειότερα, στους δικούς τους δρόμους. Η TfL απαντά ότι οι επιπτώσεις σε κυκλοφορία, θόρυβο και ατμοσφαιρική ρύπανση έχουν μοντελοποιηθεί και ότι θα παρακολουθεί την κατάσταση μετά την εφαρμογή του μέτρου.
Αυτό είναι το τέλος ή μόνο η αρχή;
Εδώ γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα η ιστορία.
Η πρώτη φάση δεν αφορά ολόκληρη την Oxford Street.
Το σημερινό εγκεκριμένο σχέδιο αφορά αποκλειστικά το τμήμα Orchard Street–Great Portland Street. Όμως ο Mayor of London έχει δηλώσει την πρόθεσή του να μετασχηματίσει ολόκληρη την Oxford Street, με την υπόλοιπη διαδρομή – προς την περιοχή του Marble Arch στα δυτικά και προς το Tottenham Court Road στα ανατολικά – να αποτελεί πιθανό επόμενο βήμα.
Και εδώ χρειάζεται μια μικρή αλλά σημαντική διευκρίνιση: δεν υπάρχει ακόμη εγκεκριμένη ημερομηνία για την πεζοδρόμηση ολόκληρης της Oxford Street. Οι αλλαγές στα υπόλοιπα τμήματα θα χρειαστούν νέα διαβούλευση και ξεχωριστές αποφάσεις.
Η πρώτη φάση θα λειτουργήσει ουσιαστικά και ως ένα μεγάλο live test.
Θα είναι λοιπόν προσωρινή;
Ναι και όχι. Το φθινόπωρο του 2026 θα εφαρμοστεί μια transition scheme, δηλαδή μια πρώτη λειτουργική εκδοχή του νέου δρόμου. Θα τοποθετηθούν προσωρινά καθιστικά, planters, υπερυψωμένα τμήματα του οδοστρώματος και προστατευτικά στοιχεία, ώστε να δοκιμαστεί στην πράξη ο νέος τρόπος λειτουργίας.
Η δοκιμαστική περίοδος θα συνεχιστεί μέσα στο 2027, με αξιολόγηση της λειτουργίας, της κυκλοφορίας, της προσβασιμότητας και της εμπειρίας των πεζών. Η μόνιμη διαμόρφωση αναμένεται να προχωρήσει στη συνέχεια, με τον σχεδιασμό να εξελίσσεται μέσα στο 2027. Και κάπου εδώ βρίσκεται ίσως το πιο συναρπαστικό κομμάτι της υπόθεσης.
Αν το πείραμα της Oxford Street λειτουργήσει όπως το οραματίζονται οι αρχές, το Λονδίνο δεν θα έχει απλώς έναν πεζόδρομο 900 μέτρων. Θα έχει το πρώτο μεγάλο κομμάτι ενός πολύ ευρύτερου μετασχηματισμού του West End.
Η Oxford Street Development Corporation έχει δημιουργηθεί ακριβώς για να οδηγήσει αυτή τη μακροπρόθεσμη αναγέννηση της περιοχής, ενώ παράλληλα Westminster City Council και The Crown Estate εξετάζουν ξεχωριστά τη μελλοντική αναμόρφωση της Regent Street, Haymarket και Piccadilly Circus, με νέα ευρύτερη διαβούλευση για το 2027.
Και έτσι, η επόμενη φορά που θα βρεθείς στο Λονδίνο και θα περπατήσεις στην Oxford Street, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να μη θυμίζει καθόλου τον δρόμο που γνωρίζαμε.
Λιγότερα λεωφορεία. Λιγότερη κίνηση. Περισσότερος χώρος. Περισσότερα καθιστικά, πράσινο και εκδηλώσεις. Και, κυρίως, μια Oxford Street που θέλει να πάψει να είναι απλώς ένας δρόμος από τον οποίο περνάς για να ψωνίσεις και να γίνει ένας προορισμός όπου θέλεις να μείνεις.
Το Λονδίνο, φαίνεται, αποφάσισε να κάνει χώρο για τους ανθρώπους.
Πηγές άρθρου
Αν έχεις περπατήσει έστω και μία φορά στο Λονδίνο, είναι σχεδόν βέβαιο ότι έχεις βρεθεί εκεί. Ανάμεσα σε βιτρίνες, πολυκαταστήματα, κόκκινα double-deckers, ταξί, χιλιάδες πεζούς
Από αυτό το Σαββατοκύριακο, 19 και 20 Σεπτεμβρίου, το μεσημέρι στο Pralina Experience αποκτά ξανά εκείνη τη γλυκιά θαλπωρή του οικογενειακού τραπεζιού. Εκεί όπου μαζεύονται
Για το Sumosan, στο εμβληματικό, πρωτευουσιάνικο The Landmark Nicosia, Autograph Collection, έχω να σου πω πολλά. Μα πάνω απ’ όλα παραθέτω ότι μπήκε με το
Οι προσδοκίες είναι μεγάλες όταν επισκέπτεσαι ένα εστιατόριο με περγαμηνές, βραβευμένο σεφ και σομελιέ, πλάι σε μια ομάδα ανθρώπων που από την πρώτη κιόλας ημέρα
Για πολλούς ανθρώπους που γυμνάζονται, ακολουθούν έναν πιο προσεγμένο τρόπο διατροφής ή απλώς θέλουν να εξασφαλίζουν καθημερινά την απαραίτητη ποσότητα πρωτεΐνης, το κοτόπουλο έχει γίνει
