Μπορεί να ακούγεται παράξενο, όμως η στάση που παίρνουμε στην τουαλέτα έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ όσο φανταζόμαστε. Ο κορυφαίος Peter P. Stanich, MD, καθηγητής στη Division of Gastroenterology, Hepatology & Nutrition του The Ohio State University και γαστρεντερολόγος με κλινικό και ερευνητικό ενδιαφέρον σε παθήσεις του πεπτικού και στη γαστρεντερική κινητικότητα, έχει ασχοληθεί επιστημονικά με ένα πολύ απλό ερώτημα: μήπως το να σηκώσουμε λίγο τα πόδια μας μπορεί να κάνει την κένωση ευκολότερη;
Και η απάντηση που προέκυψε από την έρευνα είναι αρκετά ενδιαφέρουσα.
Η κένωση είναι μια συντονισμένη λειτουργία του οργανισμού. Το ορθό, οι μύες της περιοχής και ο πρωκτικός σωλήνας πρέπει να συνεργαστούν ώστε τα κόπρανα να αποβληθούν χωρίς υπερβολική προσπάθεια.
Φωτογραφία: Aakash Dhage / Unsplash
Η συνηθισμένη δυτική τουαλέτα μάς τοποθετεί σε καθιστή θέση, με τα πόδια στο πάτωμα. Όταν όμως τοποθετήσουμε ένα χαμηλό σκαμπό – υποπόδιο κάτω από τα πόδια, τα γόνατα ανεβαίνουν ψηλότερα από τους γοφούς και η λεκάνη αλλάζει θέση.
Αυτό είναι το βασικό σημείο της θεωρίας πίσω από το toilet stool: η αλλαγή της στάσης μπορεί να διευκολύνει τη γωνία στην περιοχή του ορθού και να μειώσει την ανάγκη για έντονο σφίξιμο.
Το ενδιαφέρον είναι ότι ο Stanich δεν περιορίστηκε σε μια προσωπική άποψη.
Το 2019 δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Gastroenterology μελέτη στην οποία συμμετείχε ο ίδιος και ερευνητές του Ohio State University. Οι ερευνητές παρακολούθησαν 52 υγιείς εθελοντές και κατέγραψαν περισσότερες από 1.100 κενώσεις, συγκρίνοντας την περίοδο χωρίς συσκευή τροποποίησης της στάσης με την περίοδο κατά την οποία χρησιμοποιήθηκε.
Τα ευρήματα ήταν αξιοσημείωτα.
Στην αρχή, περίπου 44% των συμμετεχόντων ανέφεραν αυξημένη προσπάθεια, ενώ σχεδόν 29% αισθάνονταν ότι δεν άδειαζαν πλήρως το έντερό τους.
Με τη χρήση του σκαμπό, οι ερευνητές κατέγραψαν λιγότερη προσπάθεια, μικρότερη διάρκεια κένωσης και μεγαλύτερη πιθανότητα αίσθησης πλήρους κένωσης. Συγκεκριμένα, η μελέτη βρήκε σημαντική μείωση των μοτίβων έντονου σφιξίματος και μεγαλύτερη πιθανότητα πλήρους εκκένωσης.
Το Ohio State ανέφερε επίσης ότι, μετά την τετράβδομη περίοδο της μελέτης, 71% των συμμετεχόντων δήλωσαν ότι οι κενώσεις τους ήταν ταχύτερες και 90% ότι χρειάζονταν λιγότερη προσπάθεια. Περίπου τα δύο τρίτα δήλωσαν ότι θα συνέχιζαν να χρησιμοποιούν το σκαμπό.
Φωτογραφία: Giorgio Trovato / Unsplash
Εδώ βρίσκεται όλη η ουσία.
Με τα πόδια στο πάτωμα, το σώμα βρίσκεται σε μια σχετικά «καθιστή» θέση. Με ένα σκαμπό, τα γόνατα ανεβαίνουν και ο κορμός μπορεί να γείρει ελαφρά προς τα εμπρός.
Η αλλαγή αυτή τροποποιεί τη θέση της λεκάνης και τη γωνία στην περιοχή του ορθοπρωκτικού σωλήνα. Η ιδέα είναι να πλησιάσουμε περισσότερο μια θέση που μοιάζει με βαθύ κάθισμα, χωρίς φυσικά να χρειάζεται να εγκαταλείψουμε την άνεση της σύγχρονης τουαλέτας.
Με απλά λόγια:
πόδια λίγο ψηλότερα → γόνατα πάνω από τους γοφούς → ελαφριά κλίση μπροστά → πιο φυσική θέση για την κένωση.
Και αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο μήνυμα. Όταν η κένωση δεν γίνεται εύκολα, πολλοί άνθρωποι αντιδρούν αυξάνοντας την πίεση. Το σκαμπό επιχειρεί να κάνει ακριβώς το αντίθετο: να βελτιώσει τη θέση του σώματος ώστε να απαιτείται λιγότερη προσπάθεια.
Στη μελέτη του Ohio State, η χρήση της συσκευής συσχετίστηκε με σημαντικά μικρότερη προσπάθεια κατά την κένωση.
Φωτογραφία: Claire Mueller / Unsplash
Όχι απαραίτητα.
Η έρευνα εξέτασε συσκευή τροποποίησης της στάσης, όχι τη «μαγική» ιδιότητα ενός συγκεκριμένου εμπορικού προϊόντος. Η βασική ιδέα είναι η θέση των ποδιών και του σώματος.
Ένα σταθερό, κατάλληλου ύψους σκαμπό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να σηκώσει τα πόδια, με τα γόνατα ψηλότερα από τους γοφούς και τον κορμό ελαφρά προς τα εμπρός.
Φωτογραφία: Grace Hazell / Unsplash
Δεν χρειάζεται υπερβολή ούτε προσπάθεια να μετατρέψουμε την τουαλέτα σε… ολυμπιακό squat.
Η επιστήμη δεν έχει πει την τελευταία της λέξη.
Η μελέτη του Stanich και των συνεργατών του έγινε σε υγιείς εθελοντές και όχι αποκλειστικά σε ανθρώπους με χρόνια δυσκοιλιότητα.
Μάλιστα, μεταγενέστερη τυχαιοποιημένη μελέτη σε ασθενείς με δυσκοιλιότητα δεν βρήκε βελτίωση στον χρόνο αποβολής σε μια συγκεκριμένη δοκιμασία με ορθικό μπαλόνι, παρά το γεγονός ότι το σκαμπό άλλαζε πράγματι τη στάση του σώματος.
Άρα η σωστή δημοσιογραφική διατύπωση δεν είναι ότι «το σκαμπό θεραπεύει τη δυσκοιλιότητα».
Είναι ότι η αλλαγή της στάσης μπορεί να κάνει την κένωση ευκολότερη για ορισμένους ανθρώπους και έχει υποστηριχθεί από συγκεκριμένα ερευνητικά ευρήματα, χωρίς να αποτελεί θεραπεία για κάθε πρόβλημα του εντέρου.
Ο Peter Stanich έχει τονίσει ότι προβλήματα όπως η δυσκοιλιότητα, το φούσκωμα και το αίσθημα ατελούς κένωσης δεν πρέπει να αγνοούνται και ότι οι επίμονες διαταραχές του εντέρου αξίζουν συζήτηση με γιατρό.
Φωτογραφία αρχείου. Φωτογραφία: Vitaly Gariev / Unsplash
Και ίσως εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον μάθημα.
Η υγεία του εντέρου δεν είναι πάντοτε υπόθεση περίπλοκων λύσεων. Μερικές φορές μπορεί να ξεκινήσει από κάτι τόσο απλό όσο η στάση του σώματος.
Ένα μικρό σκαμπό κάτω από τα πόδια.
Μια μικρή αλλαγή στη θέση.
Και, ενδεχομένως, λίγο λιγότερο σφίξιμο και λίγο περισσότερη φυσικότητα σε μια λειτουργία που το σώμα μας γνωρίζει πολύ καλά να κάνει.
Κεντρική φωτογραφία: Giorgio Trovato / Unsplash
Μετά από 100 επιτυχημένες παραστάσεις, η κωμωδία του Χάρη Ρώμα «Η Πριγκίπισσα των Αγίων Σαράντα» έρχεται στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας στις 6 και 7 Νοεμβρίου.
Μπορεί ένα απλό σκαμπό κάτω από τα πόδια να κάνει την κένωση ευκολότερη; Τι έδειξε η έρευνα του γαστρεντερολόγου Peter P. Stanich και του Ohio State University.
Το MoonWalk Sunset Edition 2026 επιστρέφει την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου: 6 χλμ. παραλιακής διαδρομής από την Περνέρα στον Πρωταρά, 31 μουσικές σκηνές, 130+ καλλιτέχνες και ελεύθερη είσοδος.
Αν κι όταν ο MICHELIN Guide έρθει στην Κύπρο, μπορεί η μεγαλύτερη έκπληξη να βρίσκεται όχι μόνο σε ένα tasting menu, αλλά και σε μια κυπριακή ταβέρνα που κάνει εξαιρετικά αυτό που είναι.
Βούτυρο ή μαργαρίνη; Βάζουμε δίπλα-δίπλα τις βασίλισσες των αλοιφών: προέλευση, λιπαρά, θερμίδες, βιταμίνες, γεύση και συμπεριφορά στη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική.