Αντώνης Εγγράφου. Ο βραβευμένος φωτογράφος που έχει επαναπροσδιορίσει την έννοια του πορτρέτου. Μιλήσαμε μαζί του και “φωτογραφίσαμε” τον βίο και την πολιτεία του (Also in English)

Ο Αντώνης Εγγράφου ανήκει στη νέα γενιά δημιουργών που βλέπουν τη φωτογραφία όχι απλώς ως εικόνα, αλλά ως αφήγηση ψυχών. Φωτογράφος τρίτης γενιάς, κουβαλά μια βαριά κληρονομιά που όμως κατάφερε να μετατρέψει σε προσωπική καλλιτεχνική ταυτότητα. Με έμπνευση από τους παλιούς δασκάλους της τέχνης και βασικό του εργαλείο το φως, προσεγγίζει το πορτρέτο ως μια βαθιά ανθρώπινη εξερεύνηση. Το έργο του ισορροπεί ανάμεσα στο συναίσθημα, τον χώρο και τη σιωπηλή ένταση της στιγμής. Έχει ταξιδέψει και δημιουργήσει σε Κύπρο, Ευρώπη και Μέση Ανατολή, ενώ οι διακρίσεις του κορυφώθηκαν με το Grand Prize στα Spotlight Awards. Για τον ίδιο, κάθε φωτογραφία είναι μια πόρτα προς έναν κρυφό κόσμο — και κάθε πρόσωπο μια ιστορία που περιμένει να ειπωθεί. Μιλήσαμε μαζί του και αποτυπώσαμε πολλά και όμορφα από τον “πολύχρωμό” του βίο και την πολυεπίπεδή του πολιτεία.

Φωτογράφος τρίτης γενεάς. Αντώνη, μίλησέ μας λίγο για το φωτογραφικό σου “γενεαλογικό” δέντρο. Πόσο σε επηρέασαν ο παππούς και ο πατέρας σου στη διαμόρφωση της δικής σου πορείας;

Ο παππούς μου, ο Νόνης Εγγράφου, ξεκίνησε ως φωτογράφος το 1959, έχοντας το δικό του φωτογραφείο στη Μόρφου, η οποία σήμερα βρίσκεται υπό κατοχή. Ήταν από τους πρώτους επαγγελματίες φωτογράφους της περιοχής, με κύρια ενασχόληση τα πορτρέτα και τη φωτογραφία στούντιο. Μετά την εισβολή του 1974, αναγκάστηκε να μεταφερθεί στη Λεμεσό, όπου συνέχισε τη δραστηριότητά του.
Ο πατέρας μου, ο Λουκιανός Εγγράφου, ακολούθησε τα βήματά του και άνοιξε το δικό του φωτογραφείο στη Λεμεσό το 1982. Με τα χρόνια καθιερώθηκε ως ένας από τους κορυφαίους φωτογράφους της Κύπρου, χτίζοντας μια πολύ δυνατή φήμη μέσα από τη δουλειά και την αφοσίωσή του στη φωτογραφία.
Για μένα ήταν σχεδόν μια φυσική εξέλιξη να ακολουθήσω το επάγγελμα του φωτογράφου, αν και πρέπει να παραδεχτώ ότι στην αρχή δεν ήταν κάτι που με ενθουσίαζε ιδιαίτερα. Όμως, μεγαλώνοντας δίπλα στο πάθος που είχαν τόσο ο παππούς όσο και ο πατέρας μου για τη φωτογραφία, δεν άργησα να παρασυρθώ κι εγώ από αυτή τη μαγεία. Ο κόσμος της φωτογραφίας με κέρδισε πολύ γρήγορα και τελικά έγινε όχι μόνο το επάγγελμά μου, αλλά και η δική μου μεγάλη αγάπη.

Τελικά, για εσένα τι επηρεάζει περισσότερο έναν καλλιτέχνη: το περιβάλλον ή η κληρονομικότητα; Πού αποδίδεις τη δική σου αγάπη για τη φωτογραφία;

Νομίζω ότι αυτό διαφέρει από καλλιτέχνη σε καλλιτέχνη. Μπορεί να επηρεάζεται από τα παιδικά του βιώματα, από την ανάγκη να δείξει στον κόσμο κάτι μοναδικό και διαφορετικό ή απλώς από την επιθυμία να αποτυπώσει μια στιγμή. Κι όμως, αυτή η απλή στιγμή μπορεί να μείνει ζωντανή για πάντα μέσα από μια φωτογραφία.
Προσωπικά, μεγαλώνοντας μέσα σε έναν τόπο με τόσο πλούσια ιστορία όπως η Κύπρος και έχοντας πάντα ενδιαφέρον για την ελληνική ιστορία, από την Αρχαία Ελλάδα μέχρι τη σύγχρονη εποχή, ένιωθα διαρκώς έλξη προς τις ιστορίες των ανθρώπων. Πάντα με γοήτευε να παρατηρώ τους ανθρώπους και να βλέπω πώς, παρόλο που είμαστε τόσο διαφορετικοί μεταξύ μας, ταυτόχρονα μοιραζόμαστε τόσα κοινά στοιχεία.
Για μένα, η φωτογραφία είναι μια πόρτα προς έναν κρυφό κόσμο. Τις περισσότερες φορές είναι ένας τρόπος να ανακαλύπτω όμορφες ψυχές και να φέρνω στο φως ιστορίες που διαφορετικά θα έμεναν κρυμμένες. Αυτό είναι που με έκανε να αγαπήσω ακόμη περισσότερο τη φωτογραφία: η δυνατότητα να καταγράφω τις ιστορίες, τα συναισθήματα και τις στιγμές των καθημερινών ανθρώπων.

⁠Master φωτογράφος στο πεδίο του πορτρέτου. Τι ήταν αυτό που σε μαγνήτισε σε αυτό; Και τι είναι για εσένα προσωπικά ένα πορτρέτο; Τι σκέφτεσαι τη στιγμή που πατάς το κλείστρο της κάμεράς σου;

Αυτό που με μαγνήτισε στη φωτογραφία πορτρέτου είναι ο άνθρωπος και οι ιστορίες που κουβαλά. Για μένα, κάθε άνθρωπος έχει τη δική του μοναδική διαδρομή, τις δικές του εμπειρίες και τα δικά του συναισθήματα. Κάθε φορά που φωτογραφίζω κάποιον, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να καταφέρω να αποτυπώσω ένα κομμάτι από αυτά τα συναισθήματα και την προσωπικότητά του. Αυτό είναι, για μένα, η ουσία ενός πορτρέτου.
Τη στιγμή που πατάω το κλείστρο, προσπαθώ να προσεγγίζω τον άνθρωπο απέναντί μου με σεβασμό και ειλικρίνεια. Δεν θέλω να επιβάλω κάτι δικό μου, αλλά να του δώσω τον χώρο να εκφραστεί και να είναι ο εαυτός του. Εκείνη η στιγμή ανήκει σε αυτόν. Μέσα από το βλέμμα, τις εκφράσεις και τη σιωπή του, προσπαθώ να καταγράψω κάτι βαθύτερο από μια απλή εικόνα — ένα μικρό κομμάτι της ψυχής και της ιστορίας του, μέσα σε ένα και μόνο κλικ.

⁠Μελετώντας το πορτφόλιό σου, είναι εμφανές ότι η αγάπη σου για τη φωτογραφία σε έχει ταξιδέψει σε πολλά μέρη. Ποιοι είναι κάποιοι δυνατοί σταθμοί και αξέχαστες στιγμές που έχουν μείνει ανεξίτηλες μέσα σου;

Η εξερεύνηση του κόσμου μέσα από τη φωτογραφία έχει τις ρίζες της στα παιδικά μου χρόνια, όταν διάβαζα ιστορίες για διαφορετικούς λαούς, πολιτισμούς και παραδόσεις. Αυτή η περιέργεια να γνωρίσω άλλους ανθρώπους και άλλους τρόπους ζωής με ακολουθεί μέχρι σήμερα.
Κάθε ταξίδι που έχω κάνει είχε κάτι μοναδικό να μου προσφέρει. Για μένα, όμως, δεν ήταν μόνο θέμα καταγραφής ιστοριών. Ήταν κυρίως αυτά που μάθαινα για τους ανθρώπους, για τις αξίες τους και, τελικά, για την ίδια την ανθρώπινη φύση.
Παρ’ όλα αυτά, το πιο συναρπαστικό και βαθιά προσωπικό ταξίδι παραμένει το έργο που συνεχίζω να δημιουργώ στο Ριζοκάρπασο. Φωτογραφίζοντας τους δικούς μου ανθρώπους, σε έναν τόπο που κουβαλά τόση ιστορία και μνήμη, νιώθω ότι ζω τη δική μου μυθική διαδρομή. Οι εγκλωβισμένοι του Ριζοκαρπάσου είναι για μένα οι πραγματικοί ήρωες αυτής της ιστορίας. Οι στιγμές που έχω μοιραστεί μαζί τους, οι αφηγήσεις τους, η δύναμη και η αξιοπρέπειά τους είναι κάτι που θα κουβαλώ πάντα μέσα μου.

⁠Έχεις τιμηθεί με το Grand Prize των Spotlight Awards για το πορτρέτο σου “Priest”. Μίλησέ μας για αυτή την κορυφαία στιγμή της καριέρας σου, αλλά και για τη μοναδική συγκυρία πίσω από αυτή τη φωτογραφία.

Η κατάκτηση του Grand Prize στα Spotlight Awards ήταν αναμφίβολα μία από τις σημαντικότερες στιγμές της καριέρας μου. Όχι μόνο για την αναγνώριση που έφερε, αλλά γιατί ένας από τους προσωπικούς μου στόχους μέσα από τη φωτογραφία είναι να παρουσιάζω τους ανθρώπους και τις ιστορίες του τόπου μου σε ένα διεθνές κοινό. Το συγκεκριμένο βραβείο είχε για μένα ιδιαίτερη σημασία.
Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι η φωτογραφία αυτή ήταν από τα πρώτα πορτρέτα που τράβηξα, πίσω στο 2012. Ο ιερέας της φωτογραφίας ζούσε στη Μονή Αγίου Γεωργίου Αλαμάνου. Ήταν ο μοναδικός ιερέας σε ένα γυναικείο μοναστήρι και οι μοναχές τον φρόντιζαν λόγω της προχωρημένης ηλικίας του.
Τον επισκεπτόμουν συχνά και, παρά τα χρόνια του, πάντα με υποδεχόταν με καλοσύνη και διάθεση να συζητήσει για τη ζωή, την πίστη και τον Θεό. Την ημέρα εκείνη είχα μαζί μου τη φωτογραφική μου μηχανή, την οποία είχα αγοράσει πρόσφατα και ήθελα να δοκιμάσω.
Κάποια στιγμή στάθηκε στην πόρτα και κοίταξε προς τον φακό. Πάτησα το κλείστρο μία μόνο φορά. Πιστεύω ότι σε εκείνη τη μοναδική λήψη αποτυπώθηκε όλη η καλοσύνη, η γαλήνη και η αγάπη που εξέπεμπε ως άνθρωπος. Και αυτό είναι που κάνει τη φωτογραφία τόσο ξεχωριστή για μένα, ιδιαίτερα αν σκεφτεί κανείς ότι εκείνη την περίοδο είχε σχεδόν χάσει εντελώς την όρασή του.

Ζούμε σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη παράγει καθημερινά εκατομμύρια εικόνες. Πιστεύεις ότι αυτό αποτελεί απειλή για τη φωτογραφία όπως τη γνωρίζουμε ή μια νέα ευκαιρία για επαναπροσδιορισμό της;

Ευτυχώς ή δυστυχώς, η τεχνολογία είναι μέρος της εξέλιξής μας και πάντα θα προχωρά μαζί μας. Αυτό είναι η φυσική πορεία των πραγμάτων. Η φωτογραφία ξεκίνησε από πολύ απλά μέσα, από τις πρώτες φωτογραφικές μηχανές και τις γυάλινες πλάκες, πέρασε στο φιλμ, στις πιο σύγχρονες μηχανές και στη συνέχεια στην ψηφιακή εποχή. Κάθε τεχνολογική αλλαγή έφερε νέες προκλήσεις αλλά και νέες δυνατότητες.
Το ίδιο πιστεύω ότι συμβαίνει σήμερα και με την τεχνητή νοημοσύνη. Προσωπικά, τη βλέπω ως ένα εργαλείο που μπορεί να βοηθήσει τον φωτογράφο, αρκεί να χρησιμοποιείται με σωστό τρόπο και με σεβασμό στην πραγματικότητα, ιδιαίτερα όταν μιλάμε για φωτογραφία που καταγράφει αληθινούς ανθρώπους και πραγματικές ιστορίες.
Η τεχνητή νοημοσύνη είναι εδώ για να μείνει. Το ερώτημα δεν είναι αν θα την χρησιμοποιήσουμε, αλλά πώς θα επιλέξουμε να την χρησιμοποιήσουμε. Για μένα, η αξία της φωτογραφίας θα βρίσκεται πάντα στη ματιά του φωτογράφου, στην ανθρώπινη εμπειρία και στο συναίσθημα που κρύβεται πίσω από την εικόνα.

⁠Αν έπρεπε να δώσεις έναν “πεντάλογο” συμβουλών σε έναν επίδοξο φωτογράφο που θέλει να αφήσει το δικό του στίγμα, ποια θα ήταν τα βασικά σου σημεία;

Αν έπρεπε να δώσω πέντε συμβουλές σε έναν νέο φωτογράφο που θέλει να αφήσει το δικό του στίγμα, αυτές θα ήταν οι εξής:
1. Να πειραματίζεται συνεχώς. Δοκίμασε διαφορετικά είδη φωτογραφίας μέχρι να ανακαλύψεις τι είναι αυτό που πραγματικά σε εκφράζει και σε παθιάζει.
2. Μην βιάζεσαι. Πριν σηκώσεις τη μηχανή, αφιέρωσε χρόνο στην παρατήρηση, την έρευνα και την κατανόηση του θέματος που φωτογραφίζεις. Οι καλύτερες εικόνες συχνά γεννιούνται από την υπομονή.
3. Να σέβεσαι τους ανθρώπους που φωτογραφίζεις. Ειδικά στη φωτογραφία πορτρέτου, οι άνθρωποι μπροστά στον φακό είναι οι πρωταγωνιστές της στιγμής. Η φωτογραφία δεν αφορά μόνο εσένα, αλλά και τη δική τους ιστορία.
4. Άφησε τη στιγμή να εξελιχθεί φυσικά. Μην προσπαθείς να ελέγχεις τα πάντα. Πολλές φορές οι πιο δυνατές εικόνες προκύπτουν όταν δώσεις χώρο στον άνθρωπο ή στη σκηνή να εκφραστεί αυθεντικά.
5. Να αγαπάς αυτό που κάνεις. Η τεχνική μπορεί να διδαχθεί, αλλά το πάθος είναι αυτό που θα σε κρατήσει δημιουργικό, θα σε κάνει να επιμένεις στις δυσκολίες και τελικά θα δώσει προσωπικότητα στη δουλειά σου.

Πού μπορούμε να σε βρούμε σήμερα και ποιες άλλες υπηρεσίες προσφέρεις σε όσους επιθυμούν να συνεργαστούν μαζί σου;

Σήμερα διατηρώ το στούντιό μου στη Λεμεσό, όπου ασχολούμαι κυρίως με τη φωτογραφία πορτρέτου. Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια ένα μεγάλο μέρος της δουλειάς μου επικεντρώνεται στη φωτογραφία ξενοδοχείων και θερέτρων, ένας τομέας που μου έχει δώσει την ευκαιρία να ταξιδέψω και να γνωρίσω διαφορετικούς τόπους και ανθρώπους.
Παράλληλα, συνεχίζω να δουλεύω πάνω σε προσωπικά φωτογραφικά πρότζεκτ, τα οποία έχουν ιδιαίτερη σημασία για μένα, καθώς μου επιτρέπουν να εξερευνώ ιστορίες, ανθρώπους και πτυχές της ζωής που με ενδιαφέρουν βαθιά.
Η φωτογραφία εξακολουθεί να είναι για μένα ένα μέσο εξερεύνησης και επικοινωνίας με τον κόσμο, είτε πρόκειται για ένα πορτρέτο, έναν τόπο ή μια ανθρώπινη ιστορία που αξίζει να καταγραφεί.

INTERVIEW IN ENGLISH

Antonis Engrafou: The Award-Winning photographer redefining the art of portraiture
Antonis Engrafou belongs to a new generation of visual storytellers who see photography as far more than the creation of images—it is a way of revealing the human soul. A third-generation photographer, he inherited a rich legacy and transformed it into a distinctive artistic identity of his own. Inspired by the old masters and guided by his masterful use of light, he approaches portraiture as a deeply human exploration.
His work balances emotion, space, and the quiet intensity of a fleeting moment. Over the years, he has photographed and created projects across Cyprus, Europe, and the Middle East, earning international recognition, including the prestigious Grand Prize at the Spotlight Awards. For Engrafou, every photograph is a doorway into a hidden world, and every face tells a story waiting to be discovered.
We spoke with him about his family heritage, artistic philosophy, memorable journeys, and the experiences that have shaped his unique vision.

Antonis, tell us a little about your photographic family tree. How much did your grandfather and father influence your own journey?

My grandfather, Nonis Engrafou, began his career as a photographer in 1959, running his own studio in Morphou, a town that is now under Turkish occupation. He was among the first professional photographers in the region, specializing primarily in portrait and studio photography. Following the Turkish invasion of Cyprus in 1974, he was forced to relocate to Limassol, where he continued his work.
My father, Loukianos Engrafou, followed in his footsteps and opened his own photography studio in Limassol in 1982. Over the years, he established himself as one of Cyprus’s leading photographers, building a strong reputation through his dedication, professionalism, and passion for the craft.
For me, becoming a photographer felt like a natural progression, although I must admit that, at first, it wasn’t something that particularly excited me. However, growing up surrounded by the passion that both my grandfather and father had for photography, it didn’t take long before I was drawn into its magic myself. Photography quickly became not only my profession but also my greatest passion.

In your view, what shapes an artist more: environment or inheritance? Where does your own love of photography come from?

I think the answer differs from one artist to another. It may stem from childhood experiences, from a desire to show the world something unique, or simply from the urge to preserve a moment in time. Yet even the simplest moment can live on forever through a photograph.
Personally, growing up in a place as historically rich as Cyprus, and having a lifelong fascination with Greek history—from Ancient Greece to the modern era—I was always drawn to human stories. I’ve always been fascinated by people and by the realization that, despite our differences, we share so much in common.
For me, photography is a doorway into a hidden world. More often than not, it allows me to discover extraordinary souls and bring hidden stories into the light. That is what made me fall in love with photography even more: the opportunity to document the stories, emotions, and moments of everyday people.

You are widely recognized for your mastery of portrait photography. What drew you to this genre, and what does a portrait mean to you personally? What goes through your mind when you press the shutter?

What attracted me to portrait photography is people themselves and the stories they carry. Every person has a unique journey, shaped by experiences, emotions, and memories. Whenever I photograph someone, my greatest challenge is capturing a glimpse of those emotions and that individuality. To me, that is the essence of portraiture.
When I press the shutter, I try to approach the person in front of me with honesty and respect. I never want to impose my own narrative; instead, I want to create space for them to express themselves authentically. That moment belongs to them. Through their gaze, expressions, and even their silence, I try to capture something deeper than a simple image—a small piece of their soul and their story in a single frame.

Looking through your portfolio, it’s clear that photography has taken you to many different places. What experiences and destinations have left a lasting impression on you?

My desire to explore the world through photography began in childhood, when I immersed myself in stories about different cultures, peoples, and traditions. That curiosity to understand other ways of life remains with me today.
Every journey has offered something unique. For me, however, it has never been solely about documenting stories. More importantly, it has been about what I learned from people—their values, their resilience, and ultimately, human nature itself.
That said, the most meaningful and deeply personal journey remains the project I continue to develop in Rizokarpaso. Photographing my own people in a place steeped in history and memory feels like embarking on a personal odyssey. The enclaved Greek Cypriots of Rizokarpaso are, in my eyes, the true heroes of this story. The moments I have shared with them, their personal accounts, their strength, and their dignity are experiences I will carry with me forever.

You received the Grand Prize at the Spotlight Awards for your portrait “Priest.” Tell us about that defining moment in your career and the remarkable story behind the photograph.

Winning the Grand Prize at the Spotlight Awards was undoubtedly one of the most significant moments of my career. Beyond the recognition itself, one of my personal goals has always been to introduce the people and stories of my homeland to an international audience. This award carried special meaning because it helped achieve exactly that.
Interestingly, the photograph was one of the very first portraits I ever created, back in 2012. The priest in the image lived at the Monastery of Saint George Alamanu. He was the only priest serving a women’s monastery, and the nuns cared for him in his old age.
I visited him frequently and, despite his advanced years, he always welcomed me warmly and was eager to discuss life, faith, and God. On that particular day, I happened to have my newly purchased camera with me and wanted to test it.
At one moment, he stood in the doorway and looked toward the lens. I pressed the shutter only once.
I believe that single frame captured all the kindness, peace, and love that radiated from him as a person. That is what makes the photograph so special to me—especially considering that, at the time, he had almost completely lost his eyesight.

We live in an era where artificial intelligence generates millions of images every day. Do you see this as a threat to photography as we know it, or as an opportunity for reinvention?

Whether we like it or not, technology is part of our evolution and will continue to move forward alongside us. That is the natural course of things. Photography itself has evolved continuously—from early cameras and glass plates, to film, modern camera systems, and eventually the digital age. Every technological shift has brought both challenges and opportunities.
I believe the same applies to artificial intelligence. Personally, I see it as a tool that can support photographers, provided it is used responsibly and with respect for reality—especially when documenting real people and genuine stories.
Artificial intelligence is here to stay. The question is not whether we will use it, but how we choose to use it. For me, the true value of photography will always lie in the photographer’s vision, human experience, and the emotion behind the image.

If you had to offer five key pieces of advice to a young photographer hoping to make their mark, what would they be?
1. Never stop experimenting. Explore different genres until you discover what truly excites and inspires you.
2. Be patient. Before raising the camera, take time to observe, research, and understand your subject. Great photographs are often born from patience.
3. Respect the people you photograph. Especially in portrait photography, the person in front of the lens is the true protagonist. Photography is not only about you; it is also about their story.
4. Allow moments to unfold naturally. Don’t try to control everything. Some of the most powerful images emerge when people or situations are allowed to express themselves authentically.
5. Love what you do. Technique can be taught, but passion is what sustains creativity, helps you overcome challenges, and ultimately gives your work its unique voice.

Where can people find you today, and what services do you offer to potential clients?

Today, I run my photography studio in Limassol, where I primarily focus on portrait photography. In recent years, a significant part of my work has also centered on hotel and resort photography, a field that has given me the opportunity to travel extensively and connect with people from many different cultures.
At the same time, I continue to develop personal photographic projects that are especially meaningful to me, allowing me to explore stories, people, and aspects of life that deeply resonate with me.
Photography remains, above all, a way of exploring and connecting with the world—whether through a portrait, a place, or a human story that deserves to be told.

Website: www.antonisengrafou.com
Instagram: @antonisengrafoudp