Αγαπητοί συντάκτες,
Σας γράφουμε ως εκπαιδευτικοί, αλλά πάνω απ’ όλα, ως άνθρωποι που καθημερινά στέκονται απέναντι και δίπλα σε παιδιά και νέους που μεγαλώνουν μέσα σ’ έναν κόσμο όπου η αλήθεια και το ψέμα αρχίζουν πια να μοιάζουν επικίνδυνα. Τόσο επικίνδυνα που πλέον μας έχουν χαράξει βαθιά και δεν γνωρίζουμε μέχρι που θα φτάσει η μαχαιριά. Δε θέλουμε ποτέ να φτάσει στο κόκκαλο γιατί ήδη θα είναι αργά.
Τον τελευταίο καιρό – διετία θα λέγαμε – παρακολουθούμε με ανησυχία ένα φαινόμενο που εξαπλώνεται σιωπηλά: τη δημιουργία αληθοφανών βίντεο, εικόνων και φωτογραφιών μέσω τεχνητής νοημοσύνης, όπου πρόσωπα —επώνυμοι ή απλοί πολίτες— εμφανίζονται να λένε ή να πράττουν πράγματα που ποτέ δεν ειπώθηκαν και ποτέ δεν έγιναν. Οι εικόνες αυτές κυκλοφορούν παντού, διαδίδονται αστραπιαία, και η ψευδαίσθηση γίνεται «είδηση», γίνεται «γεγονός».
Κάποιοι δημιουργοί, δυστυχώς, ξεπερνούν κάθε όριο. Παράγουν περιεχόμενο επικίνδυνο, χυδαίο, προσβλητικό — και όμως, η κοινωνία μοιάζει αμήχανη, χωρίς φραγμούς και χωρίς λογοδοσία. Κανείς δηλαδή δεν κάθισε στο σκαμνί για αυτή την απαράδεκτη παραπληροφόρηση. Τα παιδιά μας εκτίθενται καθημερινά σε αυτό το ψηφιακό θέατρο του ψεύδους και του παραλόγου. Παρακολουθούν, σχολιάζουν, γελούν ή σοκάρονται, και στο τέλος, πολλές από αυτές τις σκηνές αποτυπώνονται μέσα τους σαν αληθινές.
Πόσο εύκολο είναι για ένα παιδί να διακρίνει την αλήθεια όταν το ψεύτικο μιμείται τόσο τέλεια το αληθινό; Πώς να τους μιλήσουμε για κριτική σκέψη, όταν ο ίδιος ο κόσμος μοιάζει να έχει χάσει τα μέτρα της δικής του πραγματικότητας;
Αναρωτιόμαστε:
Πού είναι η απαγόρευση αυτών των πρακτικών; Πού είναι η νομοθεσία για αυτό;
Γιατί δεν υπάρχει τιμωρία για όσους δηλητηριάζουν τη δημόσια σφαίρα και τον εγκέφαλο, μικρών και μεγάλων, με κατασκευασμένες εικόνες που τις πλείστες φορές είναι προσβλητικές για τον άνθρωπο, τη γυναίκα, τον αλλοδαπό, τον άνθρωπο με διαφορετικό σωματότυπο από τον δικό μας, τον πολιτικό μιας χώρας ή ένα απλό πολίτη;
Πού οδηγούμαστε τελικά; Σε έναν κόσμο όπου τίποτα δεν θα είναι αληθινό, κι όμως όλα θα φαίνονται αληθινά; Σε ένα κόσμο ψεύτικο με ψεύτικες παραστάσεις και fake ειδήσεις;
Εμείς, οι εκπαιδευτικοί, δεν ζητούμε λογοκρισία. Ζητούμε προστασία. Ζητούμε ηθικά όρια. Ζητούμε έναν χώρο όπου η αλήθεια θα μπορεί ακόμη να αναπνέει.
Γιατί, αν φτάσουμε στο σημείο να μην μπορούμε να ξεχωρίσουμε το αληθινό από το ψεύτικο, τότε δεν κινδυνεύει απλώς η γνώση.
Κινδυνεύει η ψυχή μας.
Με εκτίμηση,
Μια ομάδα εκπαιδευτικών που ακόμη πιστεύουν στην αλήθεια.
