Και πάλι δείξαμε τον πολιτισμό μας στην έδρα του πολιτισμού. Ντρέπομαι τα μούτρα μας…

Πριν από λίγες ημέρες πήγα με τον σύζυγό μου και τις δυο κορούλες μας σε μια συναυλία σε ανοιχτό αμφιθέατρο του νησιού μας. Μια βραδιά που περιμέναμε με χαρά. Οι καλλιτέχνες ήταν εξαιρετικοί. Με ήθος, σοβαρότητα και ωριμότητα, στάθηκαν δίπλα στο κοινό και όχι απέναντί του. Δημιούργησαν μια μοναδική ατμόσφαιρα, γεμάτη συναίσθημα, σεβασμό και μουσική ποιότητα.

Κι όμως, την ίδια στιγμή που εκείνοι υπηρετούσαν τον πολιτισμό πάνω στη σκηνή, εμείς, οι χιλιάδες θεατές, δείχναμε μια εντελώς διαφορετική εικόνα κάτω από αυτήν.

Τσαντούλες γεμάτες σάντουιτς, μπύρες, αναψυκτικά, φιστούτζια, πατατάκια, σοκολάτες, πασατέμπο, ποπ κορν………. Το ασταμάτητο ροκάνισμα δεν σταματούσε ούτε στις πιο ήσυχες μπαλάντες, ούτε στις πιο συγκινητικές στιγμές της συναυλίας. Αυτό, βέβαια, είναι θέμα αισθητικής. Εκείνο όμως που ακολούθησε είναι θέμα παιδείας.

Φεύγοντας, υπέθεσα πως, όπως οι περισσότεροι από εμάς που μεταφέραμε τα τρόφιμά μας μέσα σε σακούλες, θα παίρναμε μαζί μας και τα απορρίμματά μας. Θεώρησα αυτονόητο ότι όποιος επιλέγει να βρεθεί σε έναν χώρο πολιτισμού σέβεται και τον χώρο που τον φιλοξενεί.

Έκανα λάθος.

Η εικόνα που αντικρίσαμε εγώ και τα παιδιά μου όταν άναψαν τα φώτα ήταν σοκαριστική. Ένα αμφιθέατρο σκεπασμένο με σκουπίδια. Κουτάκια, μπουκάλια, τενεκεδάκια, φλούδια από πασατέμπο και φιστούτζια, σακούλες, περιτυλίγματα…… αποφάγια παντού. Μια εικόνα που θύμιζε εγκατάλειψη. Μια τριτοκοσμική κατάσταση μέσα σε έναν χώρο που δημιουργήθηκε για να φιλοξενεί τον πολιτισμό.

Δεν με απογοήτευσαν μόνο τα σκουπίδια. Με απογοήτευσε το μάθημα που δώσαμε στα παιδιά μας. Τι τους είπαμε χωρίς λόγια; Ότι κάποιος άλλος θα καθαρίσει για εμάς; Ότι ο δημόσιος χώρος δεν μας αφορά; Ότι ο πολιτισμός τελειώνει μόλις πέσει η αυλαία;

Συχνά λέμε ότι θέλουμε μια ευρωπαϊκή κοινωνία. Αναρωτιέμαι, όμως, είμαστε πραγματικά Ευρωπαίοι στη συμπεριφορά μας; Ως κοινωνία; Ως γονείς; Ως εκπαιδευτικό σύστημα; Γιατί ο πολιτισμός δεν μετριέται μόνο από τις συναυλίες που φιλοξενούμε, αλλά από το αποτύπωμα που αφήνουμε πίσω μας όταν αυτές τελειώνουν.

Ίσως ήρθε η ώρα να πάψουμε να αντιμετωπίζουμε αυτή τη συμπεριφορά ως μια απλή «κακή συνήθεια». Μήπως πρέπει να υπάρξουν κυρώσεις για όσους ρυπαίνουν συνειδητά; Όπως υπάρχουν πρόστιμα για τόσες άλλες παραβάσεις, έτσι και η εγκατάλειψη σκουπιδιών σε χώρους πολιτισμού θα έπρεπε να έχει συνέπειες. Γιατί όταν δεν λειτουργεί η παιδεία, ίσως χρειάζεται να λειτουργήσει η τιμωρία.