Είμαι Κύπριος και επέστρεψα στο νησί μετά από είκοσι χρόνια ζωής και εργασίας σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις.Επέστρεψα σε έναν τόπο που αγαπώ.Σε έναν τόπο ευλογημένο με ήλιο, θάλασσα, ασφάλεια, ιστορία και ανθρώπους με δυνατότητες.
Επέστρεψα όμως και σε πόλεις που πολλές φορές μοιάζουν να σχεδιάστηκαν χωρίς να ρωτηθεί ποτέ ο άνθρωπος που θα ζήσει μέσα σε αυτές.
Γιατί μια πόλη δεν είναι οι δρόμοι της.
Δεν είναι οι πολυκατοικίες της.
Δεν είναι οι εργολαβικές αναπτύξεις της.Μια πόλη είναι η καθημερινότητα των ανθρώπων της.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα ερωτήματα.
-Υπάρχει σε κάθε γειτονιά ένα πάρκο όπου ένα παιδί μπορεί να παίξει χωρίς να χρειάζεται να μεταφερθεί με αυτοκίνητο;
-Μπορεί ένας ηλικιωμένος να περπατήσει ένα χιλιόμετρο χωρίς να σκοντάψει σε σπασμένα πεζοδρόμια, παράνομα παρκαρισμένα αυτοκίνητα και κολώνες στη μέση του δρόμου;
-Μπορεί ένα άτομο σε τροχοκάθισμα να κινηθεί αυτόνομα ή χρειάζεται συνοδό για να επιβιώσει στην πόλη;
-Μπορεί μια μητέρα με παιδικό καρότσι να χρησιμοποιήσει τα πεζοδρόμια ή αναγκάζεται να κατεβαίνει στον δρόμο ανάμεσα στα αυτοκίνητα;
-Μπορεί ένας νέος να μετακινηθεί με ποδήλατο χωρίς να αισθάνεται ότι παίζει καθημερινά τη ζωή του κορώνα-γράμματα;
-Μπορεί ένας εργαζόμενος να πάει στη δουλειά του χωρίς να ξοδεύει δύο ώρες την ημέρα εγκλωβισμένος στην κίνηση;
-Μπορεί ένας πολίτης να εξυπηρετηθεί από τον δήμο του ηλεκτρονικά ή συνεχίζουμε να μετράμε σφραγίδες, φωτοτυπίες και ουρές;
-Πόσες δημόσιες βιβλιοθήκες διαθέτουμε που να είναι πραγματικά ζωντανά κέντρα γνώσης και όχι αποθήκες βιβλίων;
-Πόσες θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, όπερες και πολιτιστικές εκδηλώσεις μπορεί να απολαύσει ο μέσος πολίτης χωρίς το κόστος να αποτελεί απαγορευτικό παράγοντα;
-Πόσους δημόσιους χώρους έχουμε όπου οι άνθρωποι μπορούν απλώς να συναντηθούν χωρίς να είναι υποχρεωμένοι να καταναλώσουν;
Γιατί σε πολλές πόλεις μας το δικαίωμα να καθίσεις, να περπατήσεις ή να απολαύσεις έναν δημόσιο χώρο φαίνεται να περνά πρώτα από την ταμειακή μηχανή κάποιου ιδιωτικού χώρου.
Και ας μιλήσουμε επιτέλους για τις «έξυπνες πόλεις».
Έξυπνη πόλη δεν είναι οι κάμερες.
Δεν είναι οι εφαρμογές στα κινητά.
Δεν είναι τα ψηφιακά λογότυπα και οι παρουσιάσεις σε συνέδρια.
Έξυπνη πόλη είναι εκείνη που λειτουργεί για όλους.
Για το παιδί.
Για τον ηλικιωμένο.
Για τον εργαζόμενο.
Για τον άνθρωπο με αναπηρία.
Για τον φοιτητή.
Για τον επισκέπτη.
Για τον πολίτη που δεν έχει αυτοκίνητο.
Για τον πολίτη που δεν έχει χρήματα.
Η τεχνολογία δεν κάνει μια πόλη έξυπνη.
Η δικαιοσύνη, η προσβασιμότητα και η ποιότητα ζωής την κάνουν.
Οι δήμοι μετρούν θέσεις στάθμευσης.
Οι πολίτες μετρούν χαμένες ώρες ζωής.
Οι δήμοι μετρούν τετραγωνικά ανάπτυξης.
Οι πολίτες μετρούν τετραγωνικά πρασίνου που χάθηκαν.
Οι δήμοι μετρούν έργα.
Οι πολίτες μετρούν ποιότητα ζωής.
Η πραγματική ερώτηση λοιπόν προς τους δημάρχους και τους έχοντες εξουσία είναι μία:
Όταν σχεδιάζετε τις πόλεις του αύριο, ποιος κάθεται στο τραπέζι των αποφάσεων;
Ο άνθρωπος ή το αυτοκίνητο;
Ο πολίτης ή ο επενδυτής;
Η ποιότητα ζωής ή οι αριθμοί των αναπτύξεων;
Γιατί οι πόλεις που χτίζουμε σήμερα θα είναι η κληρονομιά που θα αφήσουμε στα παιδιά μας αύριο.
Και αν συνεχίσουμε να σχεδιάζουμε πόλεις που διώχνουν τους ανθρώπους τους, τότε δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει όταν οι νέοι μας συνεχίσουν να φεύγουν για να βρουν αλλού αυτό που δεν τους προσφέραμε εμείς:
Σεβασμό στον χρόνο τους.
Σεβασμό στην καθημερινότητά τους.
Σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Οι πολίτες δεν ζητούν πολυτέλειες.
Ζητούν το αυτονόητο.
Και το αυτονόητο δεν θα έπρεπε ποτέ να θεωρείται πολυτέλεια.
