Ο οινοτουρισμός στο απόγειό του: Το Vouni Panayia Winery δείχνει τον δρόμο για την πιο ολιστική οινική απόδραση — Συνέντευξη με τον Γιάννη Κυριακίδη

Υπάρχουν μέρη που δεν τα επισκέπτεσαι απλώς. Τα βιώνεις. Γι’ αυτό, το ταξίδι προς το Vouni Panayia Winery, στην πευκόφυτη Παναγιά Πάφου, είναι από μόνο του λόγος για να οργανώσεις μια ξεχωριστή εξόρμηση. Η διαδρομή προς το οινοποιείο σε ανεβάζει αργά-αργά στην καρδιά της ορεινής Πάφου, ανάμεσα σε αμπελώνες, καταπράσινες πλαγιές και μικρά χωριά που μοιάζουν να ξεπροβάλλουν μέσα από τη φύση. Είναι από εκείνες τις διαδρομές που σου θυμίζουν πόσο όμορφη μπορεί να γίνει η κυπριακή ύπαιθρος, όταν την αφήσεις να σου αποκαλυφθεί χωρίς βιασύνη.

Η εμπειρία μας συνδυάστηκε και με διαμονή στο άνετο και καλαίσθητο διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων που διαθέτει το οινοποιείο. Από τη βεράντα του, στα 800 μέτρα υψόμετρο, η θέα είναι σχεδόν κινηματογραφική. Το βλέμμα χάνεται στο πράσινο, ταξιδεύει από το ιστορικό Μοναστήρι Χρυσορρογιάτισσας μέχρι τα χωριουδάκια της ορεινής Πάφου που κρύβονται πίσω από τους αμπελώνες και τη χλωρίδα της περιοχής, ενώ στο βάθος διακρίνεται και το υδάτινο στοιχείο του υδατοφράκτη Ασπρογιάς, που όντως χαρίζει μια πανέμορφη εικόνα στο ήδη μαγευτικό σκηνικό.

Και ύστερα έρχεται η φιλοξενία. Από εκείνες τις αυθεντικές, οικογενειακές φιλοξενίες που δύσκολα συναντάς σήμερα. Με ένα καφεδάκι στη βεράντα και θέα που δύσκολα αποχωρίζεσαι, σε υποδέχεται ολόκληρη η οικογένεια του πρωτοστάτη του οινοποιείου, Ανδρέα Κυριακίδη, που μαζί με την ευρύτερη οικογένεια και τα παιδιά του σου διδάσκουν εμπράκτως τις άγραφες αρχές της κυπριακής φιλοξενίας. Τα παιδιά του, οινολόγοι πλέον με τη βούλα, κουβαλούν μέσα τους — όπως αντιλαμβάνεσαι ακούγοντάς τους να μιλούν — όχι μόνο άριστη τεχνογνωσία και κατάρτιση, αλλά και μνήμες από αμπέλια, αρώματα κρασιού και άφθονα παιδικά βιώματα γεμάτα εικόνες τρύγου.

Η ξενάγηση με τον Γιάννη Κυριακίδη δεν είναι μια τυπική περιήγηση σε ένα οινοποιείο. Είναι μια αφήγηση γύρω από την ιστορία του τόπου και του κυπριακού κρασιού. Περπατήσαμε στους χώρους παραγωγής, μπήκαμε στο υπερσύγχρονο χημείο, κατεβήκαμε στις κάβες — εκεί όπου η ζακέτα είναι απαραίτητη — και σταθήκαμε μπροστά σε ετικέτες από σπουδαίες χρονιές που δύσκολα συναντά κανείς πια.

Και μετά ήρθε η στιγμή της γευσιγνωσίας. Μια εμπειρία αφιερωμένη αποκλειστικά στις γηγενείς κυπριακές ποικιλίες: Μωροκανέλλα, Βασίλισσα, Πρωμάρα, Σπούρτικο, Ξυνιστέρι, Γιαννούδι, Μαραθεύτικο. Εδώ δεν πίνεις απλώς κρασί ή τις διεθνώς βραβευμένες ετικέτες του οινοποιείου· πίνεις τον τόπο. Οσφραίνεσαι το ασβεστολιθικό έδαφος, αντιλαμβάνεσαι το υψόμετρο, χαίρεσαι τη φύση που παρεισφρέει διακριτικά μέσα σε κάθε ποτήρι. Και κάπου εκεί, ανάμεσα στις γουλιές, ερωτεύεσαι λίγο περισσότερο τον τόπο σου και χαίρεσαι που υπάρχουν άνθρωποι που επιμένουν να τον εξελίσσουν με ουσία και ταυτότητα.

Όπως μας ανέφερε ο Γιάννης Κυριακίδης, η φιλοσοφία του οινοποιείου παραμένει σταθερά προσανατολισμένη στις γηγενείς κυπριακές ποικιλίες και στις ήπιες παρεμβάσεις, ώστε κάθε κρασί να εκφράζει αυθεντικά το terroir της Παναγιάς. Παράλληλα, το οινοποιείο επενδύει όλο και περισσότερο σε μια πιο ολιστική εμπειρία οινοτουρισμού, που συνδέει το κρασί με τη φύση, τη γαστρονομία και τον ρυθμό ζωής του βουνού.

Το Vouni Panayia Winery δεν είναι απλώς ένα ακόμη αξιόλογο κυπριακό οινοποιείο. Είναι ένα ζωντανό παράδειγμα του πού μπορεί να φτάσει ο κυπριακός οινοτουρισμός όταν υπάρχει γνώση, όραμα και πραγματική αγάπη για τον τόπο.

Συνέντευξη με τον οινολόγο Γιάννη Κυριακίδη

Γιάννη, ποιες ποικιλίες και ποια κρασιά θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει και να δοκιμάσει κάποιος επισκέπτης στο Vouni Panayia Winery; Ποια είναι η φιλοσοφία πίσω από τις ετικέτες που παράγει σήμερα το οινοποιείο;

Το οινοποιείο μας εστιάζει αποκλειστικά στις γηγενείς κυπριακές ποικιλίες. Καλλιεργούμε, με βάση τις αρχές της βιολογικής προσέγγισης, τις ποικιλίες Μωροκανέλλα, Βασίλισσα, Πρωμάρα, Σπούρτικο και Ξυνιστέρι (λευκές), καθώς και το Μαύρο, το Γιαννούδι και το Μαραθεύτικο (ερυθρές). Θεωρούμε ότι οι ντόπιες ποικιλίες διαθέτουν υψηλό ποιοτικό δυναμικό και είναι σε θέση να εκφράσουν την ενέργεια του ορεινού terroir της περιοχής της Παναγιάς μέσα από οινοποιήσεις ήπιων παρεμβάσεων. Έτσι, τα κρασιά μας παράγονται από αυθόρμητες ζυμώσεις και χωρίς τη χρήση πρόσθετων οινολογικών ουσιών.

Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να δοκιμάσουν τόσο κρασιά από την κλασική μας σειρά όσο και τη σειρά των μικροοινοποιήσεων, η οποία αφορά περιορισμένης ποσότητας οινοποιήσεις που προέκυψαν μέσα από το ομώνυμο πρότζεκτ, έπειτα από πειραματισμό έξι ετών. Η προσπάθεια είναι τα κρασιά μας να αποτυπώνουν τον χαρακτήρα του υψομέτρου, του ασβεστολιθικού εδάφους και της μακραίωνης κυπριακής αμπελουργικής παράδοσης. Παράλληλα, επενδύουμε στην αναγεννητική καλλιέργεια και στη βιοποικιλότητα των αμπελώνων, αφού θεωρούμε ότι το μέλλον συνδέεται άμεσα με την ισορροπία του οικοσυστήματος.

Το οινοποιείο σας έχει εξελιχθεί σε έναν ιδιαίτερο προορισμό οινοτουρισμού. Τι εμπειρίες μπορεί να ζήσει ένας επισκέπτης μέσα από τις ξεναγήσεις, τις γευσιγνωσίες και τις περιηγήσεις που προσφέρετε για διαφορετικά γούστα και απαιτήσεις;

Για εμάς, ο οινοτουρισμός δεν είναι απλώς μια γευσιγνωσία κρασιών, αλλά μια συνολική εμπειρία σύνδεσης με τη φύση, τους ανθρώπους και τον τόπο. Οι επισκέπτες μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε διαφορετικές εμπειρίες, από γευσιγνωσίες που τους εισάγουν στον κόσμο των κυπριακών ποικιλιών μέχρι πιο εξειδικευμένες δοκιμές σπάνιων εμφιαλώσεων.

Προσφέρουμε ξεναγήσεις στο οινοποιείο και στους χώρους παραγωγής, όπου οι επισκέπτες γνωρίζουν τη φιλοσοφία μας γύρω από την καλλιέργεια και την οινοποίηση, αλλά και τη σχέση του κρασιού με το ορεινό τοπίο της περιοχής. Για όσους θέλουν μια πιο βιωματική εμπειρία, οργανώνουμε, έπειτα από κράτηση, το “Vineyard Stroll and Tasting”, που περιλαμβάνει περιήγηση σε ένα καταπράσινο περιβάλλον και γευσιγνωσία κρασιών στον αμπελώνα της Μωροκανέλλας, στα 800 μέτρα υψόμετρο, με πανοραμική θέα και άμεση επαφή με τα στοιχεία που συνθέτουν το terroir μας.

Ιδιαίτερη θέση έχει το “The Seasonal Table”, ένα εποχικό τραπέζι βασισμένο σε φρέσκα τοπικά υλικά, άγρια χόρτα και παραδοσιακές συνταγές που αλλάζουν ανάλογα με την εποχή. Παράλληλα, προσφέρουμε εμπειρίες παρασκευής παραδοσιακού χαλλουμιού από βιοლოგικό κατσικίσιο γάλα, συνδέοντας το κρασί με τη γαστρονομική και αγροτική κουλτούρα της Κύπρου.

Για όσους επιθυμούν να ζήσουν πιο ολοκληρωμένα την εμπειρία του βουνού, διαθέτουμε άνετα καταλύματα δίπλα στο οινοποιείο. Στόχος μας είναι ο επισκέπτης να φύγει έχοντας γνωρίσει όχι μόνο τα κρασιά μας, αλλά και την αίσθηση του τόπου όπου γεννιούνται.

Για λεπτομέρειες και κρατήσεις, το κοινό μπορεί να επικοινωνεί τηλεφωνικώς, μέσω Instagram ή μέσω email.

Τα κρασιά του Vouni Panayia Winery συναντώνται πλέον και σε λίστες του εξωτερικού. Σε ποιες χώρες ταξιδεύουν σήμερα οι ετικέτες σας και πώς βλέπετε γενικότερα την πορεία και τη δυναμική του κυπριακού κρασιού στις διεθνείς αγορές;

Τα κρασιά μας ταξιδεύουν σήμερα σε 15 προορισμούς εκτός Κύπρου. Στην Ευρώπη διαθέτουμε σταθερές και εξελισσόμενες συνεργασίες σε Ελλάδα, Βέλγιο, Ολλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Μάλτα, Αυστρία και Λουξεμβούργο, ενώ εκτός Ευρώπης βρίσκονται σε αρκετές πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών, στην Ιαπωνία, τη Βραζιλία, τη Σιγκαπούρη, το Ντουμπάι και τον Καναδά.

Προσπαθούμε να αξιοποιήσουμε τα μοναδικά χαρακτηριστικά του νησιού μας: τους παλιούς αυτόρριζους αμπελώνες, τις ιδιαίτερες αυτόχθονες ποικιλίες και τις ιδανικές κλιματολογικές συνθήκες που προσφέρει ο συνδυασμός του ορεινού ανάγλυφου και του μεσογειακού κλίματος. Θεωρούμε μονόδρομο τη στοχοπροσήλωση στην αξιοποίηση των δικών μας στοιχείων για την παραγωγή προϊόντων με ποιότητα αλλά και ταυτότητα, και όχι στη μίμηση διεθνών προτύπων. Σκοπός είναι μια ακόμη πιο δυναμική παρουσία σε niche ποιοτικές αγορές ανά τον κόσμο.

Πώς φαντάζεστε το Vouni Panayia Winery σε δέκα χρόνια από σήμερα; Ποιο είναι το όραμα και ποια τα σχέδια που θέλετε να υλοποιήσετε για το μέλλον του οινοποιείου;

Θα ήθελα το οινοποιείο να εξελιχθεί ακόμη περισσότερο ως ένας ζωντανός οργανισμός που συνδέει το κρασί με τη φύση, τη γεωργία, τη γαστρονομία και τον πολιτισμό της περιοχής. Το όραμά μας δεν περιορίζεται μόνο στην παραγωγή κρασιού, αλλά στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος εμπειριών γύρω από το ορεινό terroir της Παναγιάς.

Σε επίπεδο αμπελώνα, θέλουμε να συνεχίσουμε να επενδύουμε στην αναγεννητική καλλιέργεια, στη βιοποικιλότητα και στη διατήρηση και εξέλιξη των αρχαίων γηγενών μας ποικιλιών. Στην οινοποίηση, μας ενδιαφέρει να εξερευνήσουμε ακόμη περισσότερο διαφορετικές εκφράσεις των ποικιλιών και να δημιουργούμε κρασιά που εκφράζουν πραγματικά τον τόπο και τον χρόνο.

Παράλληλα, θέλουμε να αναπτύξουμε περαιτέρω τον οινοτουρισμό, δημιουργώντας εμπειρίες που θα φέρνουν τον επισκέπτη πιο κοντά στον ρυθμό και τη ζωή του βουνού. Για εμάς, η έννοια της φιλοξενίας είναι εξίσου σημαντική με το ίδιο το κρασί.